Zasady działalności Straży Ochrony Kolei określa rozdział 10 ustawy z dnia 28 marca 2003
Zasady działalności Straży Ochrony Kolei określa rozdział 10 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym oraz rozporządzenia wykonawcze wydane na podstawie tej ustawy. Działalność ta jest bardzo podobna do działalności Policji w zakresie działania jej służb prewencyjnych i porządkowych. Ponadto Straż Ochrony Kolei zobowiązana jest do współdziałania z Policją, Strażą Graniczną oraz Żandarmerią Wojskową.
Obecne rozwiązania sytuują tę formację uzbrojoną, posiadającą uprawnienia daleko ingerujące w wolności obywatelskie, w strukturze spółki prawa handlowego. Rozwiązanie takie z założenia skazane jest na niepowodzenie, gdyż koszty wymagane na utrzymanie bezpieczeństwa nie są adekwatne do kosztów, które na ten cel może przeznaczyć spółka prawa handlowego.
Sytuacja ta musi pociągnąć za sobą niekorzystne zjawisko ograniczania mobilności i sprawności działania formacji odpowiedzialnej za bezpieczeństwo na obszarach kolejowych. Przy ciągłym zagrożeniu światowym terroryzmem, tendencji do zwiększania się ogólnej ilości przestępstw oraz brutalizmu i agresywności sprawców jest to zjawisko wielce niepokojące.
Nie bez znaczenia jest również fakt, że zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami prawo do emerytury funkcjonariusze Straży Ochrony Kolei osiągają w wieku 60 lat, co wpływa niekorzystnie na skuteczność podejmowanych przez nich działań, ale również na ich osobiste bezpieczeństwo ze względu na ograniczenie zdolności psychofizycznych.
Wszystkie wymienione czynniki wskazują, że konieczna jest zmiana statusu Straży Ochrony Kolei oraz przyznanie jej funkcjonariuszom uprawnień, jakie posiadają przedstawiciele innych służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo publiczne w naszym kraju, np. Policji czy Straży Granicznej.
Biorąc pod uwagę powyższe, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Jakie jest stanowisko Ministerstwa Transportu w sprawie funkcjonowania Straży Ochrony Kolei oraz czy podejmowane są działania w celu przyspieszenia prac na projektem ustawy o Straży Kolejowej, która obecnie jest w Sejmie?
Czy Ministerstwo Transportu podejmuje starania, aby Straż Ochrony Kolei została przekształcona w formację państwową i uzyskała podobny status prawny, co Policja i Straż Graniczna?
Czy Ministerstwo Transportu jest za tym, aby Straż Ochrony Kolei znalazła się pod nadzorem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji?
Poseł Artur Górski
Warszawa, dnia 25 kwietnia 2007 r.